Logo Camperpreneur

De Reis van de Held in 12 stappen

11 December 2017

img_5780_7_20160706_181632

De Reis van de Held in 12 stappen


Joseph Campbell heeft onderzoek gedaan naar verhalen in de hele wereld. Hij komt er achter dat alle verhalen dezelfde structuur hebben. Dan hebben we het over de bijbel, het verhaal van de Boeddha, mythologieën en de verhalen uit primitieve culturen. Hij noemt deze structuur monomythe. Een andere benaming is de Reis van de Held.

Het boek van Joseph Campbell heet “De held met de 1000 gezichten”. Ik kan jullie afraden om dit boek te lezen omdat het heel moeilijk is, maar tegelijkertijd is het heel erg inspirerend. Hij zegt dat er in feite drie fasen zijn in de Reis van de Held, zoals je dat bijvoorbeeld kunt zien in primitieve culturen:

1. Je hebt een jongeling die nog bij zijn moeder woont en die een redelijk gewoon leven leidt.

2. In de tweede fase gaat hij door een initiatie en wordt hij een volwassene.

3. De derde fase is de terugkeer naar de gewone wereld.

Dat is de meest simpele structuur van de monomythe. In zijn boek heeft Campbell het echter weer over vijf fasen. Vervolgens zijn er andere mensen gekomen die vertalingen hebben gemaakt van het werk van Joseph Campbell. Zij delen de Reis van de Held weer in andere fasen in.

Ik baseer mijn boek’Ellen in Wonderland’ op het boek van Mieke Bouma: ‘De reis van de held in 12 stappen’, want voor mij is dit de meest overzichtelijke structuur.

Ik ben het boek van Joseph Campell gaan lezen op een bijzonder moment. Ik was in Torremolinos - of all places - waar ik op de camping stond met mijn camper. Ik kende op dat moment vier mannen in Málaga en Torremolinos: Salvador, Ulises, Raphael en Angel. En toen dacht ik: “dit is wel heel opvallend, dat ik zo’n beetje de hele mythologie en de bijbel achter me heb opgesteld”. Ik voelde me daardoor ook gesteund.

Ik heb de structuur van de Reis van de Held op mijn eigen reis geplakt en het klopt wonderbaarlijk goed. Als ik kijk naar mijn reis van de afgelopen 2.5 jaar en ik leg dat naast die 12 stappen dan kan ik het zo invullen. Ik heb in die 2.5 jaar alle fasen doorlopen. Ergens tijdens die reis wist ik dus ook wat de volgende fase zou worden en dat was vaak een geruststelling.

Wat zijn de 12 fasen?

Fase 1 is de normale wereld. Er is nog niks aan de hand. Je leeft gewoon je leven en alles gaat goed, maar er wringt al wel iets. Er is iets waarvan je denkt: “mmmm, hier ben ik eigenlijk niet zo tevreden over”.

Als ik mijn eigen reis als voorbeeld neem: ik had een huis in Nieuwegein, een succesvol bedrijf waarin ik heel veel geld verdiende. Ik had alleen geen tijd om het uit te geven, omdat ik altijd aan het werk was. Zogenaamd was mijn leven helemaal in orde, maar er wrong wel iets. Er was iets waarvan ik dacht: “is dit alles? Er moet toch meer zijn in het leven.”

De ‘call to adventure’ is de tweede fase en daar wordt het spannend. Er is iets wat je roept. Je wordt door de een of andere omstandigheid uit je normale leven gehaald. Dat kan van buitenaf komen, dat kan een onverwachte gebeurtenis zijn, maar het kan ook zijn dat je eigen verlangen je roept om op reis te gaan.

Als ik zeg ‘reis’, dan bedoel ik een innerlijke reis. Ik heb mijn reis ook daadwerkelijk in de buitenwereld gemaakt met mijn camper, maar de reis voor mij is zowel de innerlijke reis als de reis in de buitenwereld.

In mijn geval was de ‘call to adventure’ dat ik dacht: “is dit nu alles?”. Toen heb ik in een opwelling een camper gekocht en toen dacht ik: “hier word ik echt gelukkig van. Wat als ik nu eens op reis ga met die camper? En wat als ik een digitale nomade word?”

De derde fase kwam vrij snel daarna, dat is de ‘refusal of the call’. Dat is dat je de roep weigert, dat je zegt: “ammenooitniet, dat ga ik niet doen, no way, dit is veel te eng.” Want je wordt uit je comfort zone gehaald. Die nee heb ik heel erg duidelijk gevoeld, dat ik dacht: “ik ga echt niet op reis, natuurlijk niet, ben je nou gek!”

In fase 4 krijg je een mentor. In het geval van de ‘Lord of the Rings’ waar je de Reis van de Held heel mooi in terug ziet komen, is dat een man met een grijze baard. In heel veel films zijn het mannen met grijze baarden, maar het kan ook een schatkaart zijn, en het kan een Kong Fu meester zijn die je de trucjes leert die de leerling nodig heeft om de Reis van de Held door te gaan. Je krijgt een mentor die je op weg helpt.

In fase 5 kom je op een punt dat je niet meer terug kunt. Dan ga je op reis en laat je het oude los. Dat is de ‘crossing of the threshold’. Je stapt letterlijk over een drempel. In mijn geval: ik reed weg in mijn camper en vrienden vlogen naar Málaga en zij wachtten me daar op. Op dat moment kon ik niet meer terug, hoe eng ik het ook vond. Ik heb echt doodsangsten uitgestaan.

Fase 6 is Wonderland. Dit is een fase waarin je mythologische figuren tegen komt, waarin er dingen gebeuren die eigenlijk geen toeval kunnen zijn, je krijgt bondgenoten en je krijgt ook vijanden. Je krijgt draken op je pad die je gaat verslaan.

In mijn geval is fase 6 dat ik naar Spanje ben gereisd en daar heel veel wonderlijke dingen me heb gemaakt. Ik heb heel veel camperpech gehad maar kwam ook een man tegen met de naam Salvador - dat letterlijk ‘de redder’ betekent - die mijn camper heeft gered. Hoe mooi kun je het krijgen?

Dan komt er een fase die ze de ‘approach’ noemen. Dit is fase 7. Je hebt kunnen oefenen met het verslaan van de draak maar je bent nog niet je ultieme test tegen gekomen. Daar ga je nu heen op weg. Dit is een fase waarin je nieuwe dingen gaat leren die je door die laatste test heen helpen.

Wat ik heb gedaan, is dat ik naar Nederland terug ben gegaan, ik heb mijn bedrijf verkocht en mijn huis opgegeven, en toen brak fase 8 aan. Dit is nog steeds niet de belangrijkste crisis, maar wel een grote crisis. Dan maak je iets mee dat gewoon heel moeilijk is en waarbij je bijna denkt: “ik hou ermee op, dit is te moeilijk, ik doe het gewoon niet meer”.

In mijn geval was het dat ik nadat ik mijn huis had opgegeven naar Boedapest ben gereden en dat daar mijn camper helemaal in elkaar stortte en het bijna niet meer deed, er waren teveel motorproblemen. Ik had net mijn huis opgegeven en vervolgend werd mijn camper mijn huis en toen had ik bijna geen camper meer omdat hij zo stuk was dat ik hem bijna niet kon repareren. Dat was een hele lastige fase. Ik heb heel lang moeten wachten op een goede automonteur.

Maar dan krijg je fase 9: ‘the reward’. Dat is je beloning dat je toch bent blijven standhouden. In mijn geval was het dat ik een automonteur tegen kwam die voor 150 euro arbeidsloon mijn hele camper heeft gerepareerd. En even voor de duidelijkheid: mijn camper heeft twee weken in de garage gestaan dus hij heeft echt veel gedaan. Dit is een wonderbaarlijke beloning.

In fase 10 begin je aan de terugreis. Nadat ik in Boedapest was geweest kreeg ik heimwee. Voor mij was de reis terug naar Tarifa, niet naar Nederland. Ik kwam er achter dat Tarifa toch echt mijn huis is en ik ben terug gegaan. Maar vervolgens ben ik ook nog naar Nederland gegaan.

En toen kwam fase 11 en dat is de daadwerkelijke crisis. Dit is de crisis waarbij er echt iets transformeert. Die is zo heftig dat je die bijna niet overleeft.

In actiefilms zijn dit de achtervolgingsscenes vlak voor het einde. In liefdesfilms is dit de fase dat je de geliefden bij elkaar weg ziet gaan, de ene stapt in een vliegtuig en de ander gaat in zijn hotelkamer zitten miepen, maat dan vlak voordat het vliegtuig echt opstijgt komen ze er achter dat ze toch bij elkaar horen en dan rennen ze naar elkaar toe. Deze fase is de fase dat bijna alles mis lijkt te gaan, waarin de held het bijna niet overleeft, en dan toch op een wonderbaarlijke manier gered wordt.

In mijn geval was dit mijn fase in Nederland, waar ik afgelopen winter een paar maanden ben Nederland geweest, en waar ik het ineens heel moeilijk kreeg. Ik kwam in een persoonlijke crisis, die pittig was.

Vervolgens ben ik weer naar Tarifa gereden. Voor mij was dat weer thuiskomen. Een paar weken later kreeg ik dit huis op deze wonderbaarlijk mooie plek. Dit is fase 12: het elixer, de heilige graal, de fase waarin de alchemisten het lood veranderen in goud. Dit is de laatste fase, de beloning voor dat je de hele reis hebt doorgemaakt.

Toen ik aankwam op deze plek voelde ik dat dit mijn fase 12 is. Vanaf toen ben ik mijn boek gaan schrijven, want nu weet ik het einde van mijn boek, nu weet ik hoe het afloopt, nu weet ik precies hoe die 12 fasen zijn. Nu kan ik de hele structuur van de Reis van de Held invullen.

Ik merk dat als ik met andere mensen praat over de Reis van de Held, dat ze daar blij van worden. Misschien merk je dat ook nu je mijn verhaal leest of hoort, dat je het verhaal herkent. Joseph Campbell zegt dat het een verhaal is waarmee we zijn geboren, het zit in ons collectieve bewustzijn. Vandaar dat ook heel veel schrijvers van boeken en scriptschrijvers in Hollywood deze structuur van de Reis van de Held gebruiken, omdat uiteindelijk iedereen het kent.

Wat ik er mooi aan vind, is dat Joseph Campbell zegt dat de monomythe in alle verhalen zitten, maar ook in ons. Als je goed door deze fasen heen gaat, dan verbeter je jezelf en daarmee ook de wereld.

Nu zit ik niet onder deze boom te vertellen dat ik de wereld beter ga maken, maar ik vind het wel een hele mooie visie. Als wij met z’n allen door de Reis van de Held gaan, als wij alle draken verslaan en er dan toch doorheen komen, dan worden wij betere mensen. Als we dat met z’n allen doen, dan dragen we met z’n allen bij aan het collectieve bewustzijn en dat maken we dan net een stukje positiever.

Ik ben geholpen door de Reis van de Held in de afgelopen 2.5 jaar, niet door van tevoren helemaal te weten wat er precies zou gaan gebeuren, maar wel door te beseffen dat de reis bestaat uit verschillende fasen. Als je weet dat het een fase is, en niet het einde van de wereld, dan kom je makkelijker door de problemen heen. Daarmee hoop ik andere mensen te inspireren om ook op reis te gaan.

Want dan kom ik weer even terug op de ‘call to adventure’: het is heel makkelijk om nee te zeggen. Ik heb destijds ook bijna nee gezegd, want het is nogal een opgave om te gaan. Het was geen makkelijke reis, maar ik ben wel heel blij dat ik er doorheen ben gegaan.

PS Als je reacties of vragen hebt, dan hoor ik die graag. En als je mensen weet voor wie dit ook interessant is, aarzel niet om deze mail door te sturen.



Subscribe

newsletter

Recieve free Courage Camper inspiration